Η φωτογραφία της κεφαλής του ιστολογίου είναι μεταγενέστερη της καταστροφής της πόλης στις 9 Οκτωβρίου 1944 και παρουσιάζει την σημαία τραυματιών, θυμάτων πολέμου και κατοχής Κορωπίου, της ομώνυμης ένωσης, που ιδρύθηκε για την υποστήριξη όλων των δεινοπαθούντων. Η σημαία σήμερα κοσμεί το Δημαρχείο της πόλης.

Δευτέρα, 20 Αυγούστου 2018

Το ζήτημα των εγκληματιών πολέμου

Γράφει η κυρία Δέσποινα - Γεωργία Κωνσταντινάκου*

(Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Χανιώτικα Νέα" στις 13 και 15 Ιουνίου 2015, σε συνέχεια. Ακολουθεί απόσπασμά του)

Τα εγκλήματα πολέμου στην Ελλάδα δεν έλαβαν ποτέ την ανάλογη δημοσιότητα της οποίας έτυχαν οι γερμανικές βιαιοπραγίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. H κοινή γνώμη της Γερμανίας μόλις τις περασμένες δεκαετίες άρχισε να ενημερώνεται για τα έργα και τις ημέρες των στρατευμάτων της στον ελληνικό χώρο, κυρίως εξαιτίας του αιτήματος των Ελλήνων θυμάτων για την καταβολή αποζημιώσεων.

Ηδη πριν τη λήξη του πολέμου, η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει να συλλέγει στοιχεία για τις βιαιότητες και τις καταστροφές που προκαλούσαν στη χώρα οι δυνάμεις Κατοχής, θέλοντας να ικανοποιήσει το κοινό περί δικαίου αίσθημα που απαιτούσε την τιμωρία των εγκλημάτων. Παρά τις αγαθές προθέσεις, η επίτευξη του στόχου απεδείχθη δύσκολη, καθώς στο διαλυμένο από την τετράχρονη κατοχή κράτος δεν υπήρχαν οι δομές και η οργάνωση που θα μπορούσαν να στηρίξουν το εγχείρημα.

Το Ελληνικό Εθνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου

Το Ελληνικό Εθνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1945, με καθυστέρηση πολλών μηνών και στην ουσία μόνο εξαιτίας της έντονης πίεσης που άσκησαν οι Σύμμαχοι. Αποστολή του Γραφείου ήταν η συγκέντρωση και αξιολόγηση αποδεικτικού υλικού για τα εγκλήματα που είχαν σημειωθεί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κατοχής. Το υλικό αυτό θα αποστελλόταν στις συμμαχικές Αρχές οι οποίες στη συνέχεια θα προχωρούσαν στον εντοπισμό και την παράδοση των καταζητούμενων προκειμένου να δικαστούν από την ελληνική δικαιοσύνη. 

Το Γραφείο βέβαια αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα στην λειτουργία του, λόγω των μειωμένων οικονομικών πόρων, αλλά και των μεγάλων ελλείψεων σε έμψυχο δυναμικό. Τα στελέχη του καταβάλλοντας πραγματικά φιλότιμες προσπάθειες κατάφεραν παρόλα αυτά να ξεπεράσουν τα εμπόδια και να παραδώσουν στις συμμαχικές Αρχές καταλόγους με ονόματα καταζητούμενων. Υστερα από αξιολόγηση αυτών των στοιχείων, οι σύμμαχοι ενέκριναν την εγγραφή 1.127 ατόμων στις λίστες των εγκληματιών πολέμου. Από αυτούς 470 ήταν Γερμανοί, 242 Ιταλοί, 410 Βούλγαροι και 5 Αλβανοί. Οι αιτήσεις παράδοσης δεν απέδωσαν όμως τα προσδοκώμενα καθώς οι κατηγορούμενοι στη συντριπτική πλειοψηφία τους δεν ήταν δυνατό να εντοπιστούν.

Ομως και τα απευθείας αιτήματα που απηύθυνε τα επόμενα χρόνια η Αθήνα προς τις κυβερνήσεις των πρώην δυνάμεων Κατοχής για την παράδοση ατόμων που κατηγορούνταν από τις ελληνικές Αρχές για εγκλήματα πολέμου δεν βρήκαν καμία ανταπόκριση. Οι Βούλγαροι προέβαλαν ως επιχείρημα ότι είχαν αρχίσει οι ίδιοι να δικάζουν τους υπηκόους τους που είχαν εμπλακεί σε εγκλήματα πολέμου, συνεπώς δεν χρειαζόταν να υπάρξει καμία απολύτως ανάμειξη της ελληνικής πλευράς. Την ίδια αρνητική στάση, διανθισμένη μόνο από διπλωματική ευγένεια, κράτησε και η Ιταλία. 
Οι Ιταλοί και Βούλγαροι που τελικά οδηγήθηκαν ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων είχαν συλληφθεί είτε από τον ΕΛΑΣ είτε από τις ελληνικές αστυνομικές Αρχές, ενώ οι λίγοι Γερμανοί που παραδόθηκαν από τους Συμμάχους για να δικαστούν προέρχονταν κυρίως από βρετανικά στρατόπεδα στη Μέση Ανατολή όπου ήταν πιο εύκολη η διακρίβωση των στοιχείων των κρατουμένων.

Οι δίκες των εγκληματιών πολέμου

Οι δίκες των Γερμανών υπηκόων που κατηγορούνταν για εγκλήματα πολέμου ξεκίνησαν στα τέλη του 1946. Οι πρώτοι που οδηγήθηκαν ενώπιον των ελληνικών δικαστικών αρχών ήταν οι στρατηγοί της Κρήτης Bruno Bräuer και Friedrich Müller, που κατηγορούνταν μεταξύ άλλων για εκτελέσεις, διενέργεια αντιποίνων, εκτοπισμούς, λεηλασίες, εμπρησμούς.

Η δίκη τελείωσε με την καταδίκη των δύο Γερμανών σε θάνατο και την εκτέλεσή τους στο Χαϊδάρι στις 20 Μαΐου 1947, ανήμερα της επετείου της Μάχης της Κρήτης. Την ίδια τύχη είχε και ο επόμενος Γερμανός που δικάστηκε από το Ειδικό Στρατοδικείο Εγκλημάτων Πολέμου, ο επιλοχίας Fritz Schubert, ο οποίος κατά γενική ομολογία αποτελούσε μια από τις «πλέον ειδεχθείς μορφές» των γερμανικών δυνάμεων Κατοχής και κατηγορούνταν για εγκλήματα πολέμου στην Κρήτη και τη Μακεδονία. Στους υπόλοιπους Γερμανούς επιβλήθηκαν μικρές μόνο ποινές, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν και αθωωτικές αποφάσεις. Εξαίρεση αποτέλεσε η περίπτωση του Alexander Andrae, διοικητή του Φρουρίου Κρήτης που έδρασε μαζί με τους Bräuer και Müller, ο οποίος τον Δεκέμβριο του 1947 καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Γεγονός είναι πάντως πως όσο ο καιρός περνούσε, το ζήτημα της δίωξης των εγκληματιών πολέμου δεν απασχολούσε πια με την ίδια ένταση ούτε την ελληνική πολιτεία ούτε την κοινή γνώμη. Και οι δικαστικές Αρχές φαίνονταν πλέον πιο διστακτικές να προχωρήσουν στην άμεση εκδίκαση των υποθέσεων και στην επιβολή αυστηρών ποινών. 

Είναι ενδεικτικό πως μέσα στο 1948 εκδικάστηκαν έξι υποθέσεις Γερμανών που κατηγορούνταν για εγκλήματα πολέμου. Απ’ αυτές οι τρεις αναβλήθηκαν για άγνωστη ημερομηνία, σε μία υπόθεση η ποινή που επεβλήθη ήταν ευνοϊκή και με καλές προοπτικές για απονομή χάριτος, ένας από τους καταδικασθέντες αφέθηκε άμεσα ελεύθερος, ενώ ένας αθωώθηκε. Όμως και διεθνώς το κλίμα είχε αρχίσει να αλλάζει, με το ψυχροπολεμικό σκηνικό που διαμορφωνόταν να θέτει άλλες προτεραιότητες. Η επανέναρξη των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της Ελλάδας και της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας τον Δεκέμβριο του 1950 έθετε ούτως ή άλλως νέα δεδομένα στο ζήτημα των εγκληματιών πολέμου.

Οι Γερμανοί διπλωμάτες φρόντισαν από την πρώτη στιγμή να καταστήσουν σαφές πως η γρήγορη, αθόρυβη, αλλά προπάντων οριστική διευθέτηση του ζητήματος θα αποτελούσε πρωταρχικό στόχο των ομοσπονδιακών Αρχών, για την επίτευξη του οποίου δεν θα δίσταζαν να χρησιμοποιήσουν όλα τα δυνατά μέσα πίεσης. Μια πρώτη γεύση αυτής της πίεσης πήρε την περίοδο 1950 – 1951 ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο οποίος όταν επιχείρησε να επαναπροωθήσει τα ελληνικά καπνά στη γερμανική αγορά βρέθηκε αντιμέτωπος με το άμεσο αίτημα της γερμανικής κυβέρνησης να παύσει τη δίωξη εναντίον δύο Γερμανών υπηκόων που κατηγορούνταν για εγκλήματα οικονομικής φύσης στη διάρκεια της κατοχής.

Η Βόννη δέχθηκε να αγοράσει ελληνικά καπνά μόνο όταν έλαβε τη διαβεβαίωση για την ικανοποίηση του αιτήματός της. Η πρώτη αυτή υποχώρηση έδωσε στη γερμανική πλευρά το έναυσμα προκειμένου να πιέσει ακόμα περισσότερο για μια άμεση και κυρίως συνολική διευθέτηση του ζητήματος των εγκληματιών πολέμου. Οι πιέσεις φάνηκαν τελικά να αποδίδουν τον Απρίλιο του 1952, όταν η κυβέρνηση Πλαστήρα συμπεριέλαβε στον Α.Ν. 2058 «περί μέτρων ειρηνεύσεως» ειδική διάταξη, η οποία προέβλεπε τη δυνατότητα αναστολής της ποινικής δίωξης για όλα τα αδικήματα που χαρακτηρίζονταν ως εγκλήματα πολέμου.

Η ελληνική κυβέρνηση θα παρέδιδε πρώτα τις σχετικές δικογραφίες στις δικαστικές αρχές της Γερμανίας, οι οποίες καθίσταντο έτσι υπεύθυνες για την περαιτέρω ποινική δίωξη των υπηκόων τους.
Η αναστολή των διώξεων από τα ελληνικά δικαστήρια θα ήταν δυνατή μόνο αφού πρώτα θα είχε ξεκινήσει η ποινική διαδικασία από τα αλλοδαπά δικαστήρια.

Παρ' ότι οι ελληνικές Αρχές θεωρούσαν την παράδοση των δικογραφιών ως έναν «εύσχημο τρόπο τερματισμού του ζητήματος», οι Γερμανοί δεν την αντιμετώπισαν με την ίδια θετική διάθεση. Επιθυμία της Βόννης ήταν άλλωστε η οριστική λύση του ζητήματος των εγκληματιών πολέμου με έναν γενικό νόμο αμνήστευσης και όχι με μια μεσοβέζικη λύση σαν αυτή στην οποία είχε καταφύγει η ελληνική πλευρά, η οποία αφενός επιθυμούσε για πολιτικούς, οικονομικούς και γενικότερους λόγους να ικανοποιήσει τους Γερμανούς, από την άλλη όμως δεν ήθελε να επωμιστεί το κόστος της οριστικής διευθέτησης του ζητήματος των εγκληματιών πολέμου.

Πέμπτη, 16 Αυγούστου 2018

Η ατιμωρησία των ναζιστικών εγκλημάτων της κατοχής


"Η δικαστική διερεύνηση των ατομικών αξιώσεων και η αξία της για την παραγωγή ενός ιστορικού λόγου για την Κατοχή"

Δικηγόρου

Πολλές φορές, όταν βρισκόμαστε με κόσμο στις εκδηλώσεις που μιλάμε, ή όταν βρισκόμαστε με εκπροσώπους του τύπου , εύλογα μας κάνουν την ερώτηση « μα 70 χρόνια μετά και τώρα πρέπει να γίνει η τεκμηρίωση του Ελληνικού Ολοκαυτώματος ;» .

Δεν έχουν άδικο. Θα πρέπει να τους δοθεί όμως μια απάντηση, η οποία, με όση μετριοπάθεια και αν διατυπωθεί, θα είναι πάντα δυσάρεστη.

Στη μεταπολεμική Ευρώπη έγιναν πολλές δίκες για να τιμωρηθούν οι ναζί εγκληματίες πολέμου και οι συνεργάτες τους. Σε όσες χώρες διαλευκάνθηκε δικαστικά σε βάθος η περίοδος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τόσο περισσότερα στοιχεία έχουμε για τα εγκλήματα .

Προέκυψαν, λοιπόν και στοιχεία για τις καταστροφές, για τα θύματα και για τους θύτες , για τον απλούστατο λόγο ότι αλλιώς δεν μπορούσε να συνταχτεί κατηγορητήριο. Κι όσο πιο βαθιά δικαστική έρευνα έγινε, τόσο περισσότερα στοιχεία συλλέχθηκαν, από τα οποία οι ιστορικοί μπόρεσαν να ανασυνθέσουν μια ολόκληρη χρονική περίοδο.

Στην πατρίδα μας, αμέσως μετά την απελευθέρωσή της από τους κατακτητές, το αίτημα για την τιμωρία των εγκληματιών πολέμου και των συνεργατών τους ήταν σχεδόν ομόφωνο και πάνδημο. Το ίδιο και το αίτημα για την επανορθωτική αποκατάσταση των καταστροφών στις υποδομές και την εύλογη αποζημίωση των θυμάτων της θηριωδίας.

Από τη Δημόσια Διοίκηση θα καταβληθεί μία τιτάνια προσπάθεια. Μερίδα ιστορικών υποστηρίζει ότι υπό την καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Δοξιάδη υπήρχε πυρήνας φοιτητών και δημοσίων υπαλλήλων που κατέγραφε την καταστροφή και την τεκμηρίωνε με αποδεικτικά στοιχεία και ντοκουμέντα από τις πρώτες κιόλας ημέρες της Κατοχής. Έτσι, αμέσως μετά τον πόλεμο, 1945-1947, το τεκμηριωτικό υλικό για τις υποδομές παρουσιάζεται εντυπωσιακό. Το γνωστό, τετράγλωσσο, εντυπωσιακό λεύκωμα του Κωνσταντίνου Δοξιάδη «Αι θυσίαι της Ελλάδος στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο» δεν είναι το μοναδικό προϊόν αυτής της εργασίας. Είναι η επιτομή της.

Δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι η συντετριμμένη Πατρίδα μας κατάφερε να παρουσιάσει το 1945 στη Διάσκεψη των Παρισίων υπόμνημα και φάκελο που τεκμηρίωσαν αξιώσεις 7,181 δισεκατομμυρίων δολαρίων αγοραστικής αξίας 1938 , οι οποίες και καταγράφηκαν στον τελικό πίνακα ζημιών, βάσει των οποίων προέκυψαν τα ποσοστά κατανομής των επανορθωτικών αξιώσεων της Ελλάδος στη Σύμβαση του 1946.

Αργότερα, και μέχρι το τέλος του έτους 1947 θα κυκλοφορήσουν σειρές από εκθέσεις, οι οποίες αποκαλύπτουν μια εργωδέστατη προσπάθεια. Οι πιο γνωστές είναι η έκθεση «Ζημίαι των Αρχαιοτήτων», έκθεση του Υπουργείου Παιδείας, η έκδοση «Καταστραφείσαι Πόλεις και Χωρία της Ελλάδος» , έκδοση της Διεύθυνσης Συντονισμού του Υπουργείου Κοινωνικής Προνοίας, με επιμέλεια Δημ. Χ. Καραδήμα, μετά του παραστατικού χάρτη που απεικονίζει τα 1.170καταστραφέντα χωριά και πόλεις, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, Λεύκωμα του Αρχαιολογικού Μουσείου, αλλά και σειρά ολόκληρη εκδόσεων του Υφυπουργείου Ανοικοδομήσεως με επιμέλεια Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Για την τιμωρία των εγκληματιών πολέμου, των συνεργατών των κατοχικών στρατευμάτων και την αποζημίωση των θυμάτων δεν θα επιδειχθεί η ίδια επιμέλεια.

Αν και στις 4.6.1945 δημοσιεύεται ο Αναγκαστικός Νόμος 384/1945 (ΦΕΚ Α΄ 145/1945) «Περί συστάσεως Ελληνικού Εθνικού Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου» ο οποίος σε 32 άρθρα όριζε τα εγκλήματα πολέμου, και ίδρυε το Ελληνικό Εθνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου. Ο νόμος αυτός θα τροποποιηθεί την 8.10.1945 με τη Συντακτική Πράξη 73/1945 (ΦΕΚ 250/1945), και θα ξανατροποποιηθεί την 31.12.1945 με τη Συντακτική Πράξη 90/1945 ( ΦΕΚ Α΄322/1945). Με βάση αυτό το νομικό πλαίσιο συστήθηκε στην Κεντρική Επιτροπή του Ελληνικού Εθνικού Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου τριμελές δικαστικό συμβούλιο, το οποίο ανέλαβε να ερευνήσει όλες τις καταγγελίες που έγιναν σχετικά, όχι μόνο με τα θύματα αλλά και τις ζημιές τις οποίες υπέστη όλη η Ελλάδα.

Η εξέλιξη, όμως, στις ελληνογερμανικές σχέσεις, η επιθυμία της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας να αναθερμάνει τις διμερείς εμπορικές σχέσεις, αλλά και της Γερμανίας να έχει πρόσβαση στις ελληνικές πρώτες ύλες, θα δημιουργήσουν ένα πλέγμα, το οποίο, εν τέλει, μέχρι το 1960 θα εξελιχθεί πολύ ευνοϊκά για τους εγκληματίες πολέμου. Το νομικό πλαίσιο θα γίνεται συνεχώς και ευνοϊκότερο, και μόνο 13 ναζί εγκληματίες θα αντιμετωπίσουν τη Δικαιοσύνη. Από αυτούς 3 θα καταδικαστούν σε θάνατο, στρατηγοί Μύλλερ και Μπρόγιερ και ο επιλοχίας Σούμπερτ.

Με το ν.δ. 4016, ΦΕΚ Α237-3/11/1959, αναστέλλονται οι διώξεις κατά Γερμανών υπηκόων φερόμενων ως εγκληματιών πολέμου και οι δικογραφίες αποστέλλονται στις Γερμανικές δικαστικές αρχές. Η δίωξη των εγκληματιών πολέμου ανατίθεται στις Γερμανικές Αρχές. Στις αρμόδιες γερμανικές αρχές ανατίθεται και η εκτέλεση ποινών φυλάκισης, ενώ καταργείται ως χωριστή υπηρεσία το Ελληνικό Εθνικό Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου. Το νομοθέτημα αυτό οδήγησε στην αποφυλάκιση και στην απέλαση του Μαξ Μέρτεν, που είχε καταδικαστεί σε κατά συγχώνευση κάθειρξη 25 ετών .

Από τις 850 δικογραφίες που εστάλησαν στη Γερμανία οι περισσότερες θα κλείσουν μετά από «προανακρίσεις» που θα κρατήσουν έως και 20 έτη. Σε κάποιες περιπτώσεις οι εγκληματίες θα απαλλαγούν με βούλευμα. Κανένας δεν θα οδηγηθεί στο Δικαστήριο.

Αυτό θα έχει τεράστια επίπτωση στην καταγραφή των ζημιών των ιδιωτών. Θα μείνει ελλειμματική στο επίπεδο του 1959 ή και παλαιότερα. Σε πολλές περιπτώσεις η αποστολή του φακέλου στη Γερμανία θα σημάνει και το κλείσιμο, μέσα στο μετεμφυλιακό κράτος , της έρευνας για πολλές δεκαετίες. Η ιστορική φιλολογία θα ασχοληθεί κυρίως με τον Εμφύλιο, αργότερα με την Εθνική Αντίσταση , ελάχιστα με την κατοχή και σχεδόν καθόλου με την καταγραφή της θηριωδίας.

Η στροφή και η τοποθέτηση των δικαιωμάτων του μέσου καθημερινού ανθρώπου στο ιστορικό φόντο θα γίνει μετά την άσκηση αγωγών κατά της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας τη δεκαετία του 1995, με πρωτοπόρο τον αείμνηστο Ιωάννη Σταμούλη.

Καθοδηγούμενος από την ανάγκη δικονομικής πληρότητας θα ζητήσει από τους πολίτες της Βοιωτίας αρχικά να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο, απαντώντας σε συγκεκριμένες ερωτήσεις και καταγράφοντας ταυτόχρονα, ο καθένας την προσωπική του ιστορία ή εκείνη της ευρύτερης οικογένειάς του.

Η ιδία αυτή ανάγκη θα συντελέσει ώστε να συλλεγεί από κάθε Νομαρχία, που προχώρησε –ακολουθώντας το παράδειγμα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Βοιωτίας- στην άσκηση ή την υποστήριξη άσκησης αγωγής, ένας τεράστιος όγκος αποδεικτικού υλικού.

Η αυστηρότητα της ελληνικής πολιτικής δικονομίας περί του ορισμένου της αγωγής, θα έχει ως αποτέλεσμα κάθε μία από τις 70.000 αγωγές, που θα κατατεθούν σε 50 από τα 63 Πρωτοδικεία της Χώρας, να είναι και μία ξεχωριστή μελέτη μικροϊστορίας επάνω στη θηριωδία, αλλά και στην ταλαιπωρία του Έλληνα της διπλανής πόρτας από τα ναζιστικά στρατεύματα.

Η απόφαση του ΑΕΔ 6/2002 θα οδηγήσει τη μεγαλύτερη πλειοψηφία των αγωγών που εκκρεμούσαν ενώπιον των ελληνικών δικατηρίων σε ματαίωση. Αν και θα υπάρξει έναυσμα για τη στροφή της ιστορικής μελέτης στην περιγραφή της θηριωδίας , με τη ματαίωση των υποθέσεων θα χαθεί μια ιστορική ευκαιρία για τη διαλεύκανση της καταστροφής με τον αμείλικτο τρόπο της δικαστικής διερεύνησης.

Η προσπάθεια, επομένως, που καταβάλλεται για να εκτελεστούν οι τελεσίδικες αποφάσεις κατά της Γερμανίας, να επανασυζητηθούν οι ματαιωμένες αγωγές, επιδιώκοντας τη μεταστροφή της νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων, δεν αποσκοπεί μόνο στην οικονομική ικανοποίηση των θυμάτων.

Δεν είναι διάθεση χρηματοθηρίας. Αποσκοπεί στην Αλήθεια. Αποσκοπεί, κυρίως, στη διερεύνηση των συνθηκών που συνέθεσαν την τραγωδία του Ελληνικού Ολοκαυτώματος. Η δημοσίευσις είναι η ψυχή της Δικαιοσύνης και η Δικαιοσύνη είναι η πιο παιδαγωγική λειτουργία της Δημοκρατίας . Από μια τέτοια διαδικασία το αποτέλεσμα που μπορεί να παραχθεί μόνο ένα μπορεί να είναι, η πλήρης αποδόμηση του ναζιστικού φαινομένου.


Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

Η Τέχνη στην Υπηρεσία της Ιστορίας του Τόπου


Γράφει ο Γιώργος Ντούνης

Έργο του Γιάννη Πρόφη (φωτογραφία) που απεικονίζει το Κορωπί, όπως ήταν στα τέλη του 19ου αι. 
Ο γνωστός σε όλους μας Γιάννης Πρόφης, αρκετά χρόνια πριν, με τη γνωστή του ευαισθησία, πάνω σε λαογραφικά θέματα, παραθέτει ιστορίες της ιδιαιτέρας μας πατρίδος από την περίοδο της Κατοχής. Όμως δεν αρκείται μόνο σ’ αυτό αλλά επιχειρεί να αποτυπώσει και με τον χρωστήρα του  μια εικόνα από τη ζοφερή ημέρα του καψίματος του Κορωπίου.

Ποιός ισχυρίσθηκε ότι η Τέχνη ήταν απούσα από τις σημαντικές ιστορικές  στιγμές της τοπικής κοινωνίας; Ο συγγραφέας και ζωγράφος  μέσα από τις δύο εκδόσεις του: « Οι Γερμανοί ξανά-ξανάρχονται» και «Κατοχή Καπνοί και Ανεμώνες», μας δίνει ανάγλυφες εικόνες από τη καθημερινή ζωή στη διάρκεια της κατοχής.

Σ’ αυτή τη διαδρομή του, δεν έχουμε μία ξηρή, στεγνωμένη καταγραφή γεγονότων και προβλημάτων. Αυτά που αναφέρει είναι μία παραστατική αφήγηση με σκέψεις και προβληματισμούς, χωρίς δουλείες και περιορισμούς και πολύ περισσότερο σκέψεις από καρδιάς και στοχασμούς που δεκαετίες συσσωρεύονταν και τελικά βρήκαν τη διέξοδό τους μέσα από τα έργα του.

Το πρώτο πόνημα, υπό μορφή σεναρίου και σκηνοθεσίας ονείρου, βασίζεται σε ιστορία, που την κουμαντάρει το πραγματικό όνειρο, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας. Η αφήγηση αναπτύσσεται μέσα από τις αναμνήσεις του  από την Κατοχή και ιδιαίτερα στις σχέσεις των οικείων του και συντοπιτών του με τους Γερμανούς. 

Η ιχνηλάτηση των αναμνήσεων διέρχεται από το θλιβερό γεγονός του καψίματος του χωριού και τη μετακίνηση της οικογενείας του προς το χωριό Καλύβια, για να σωθεί από το μένος των Γερμανών. Στη συνέχεια αναφέρει και άλλες μνήμες από τη παιδική ηλικία, προτού εισέλθει στο δεύτερο μέρος, που περιγράφει ένα όνειρο, υπό μορφή σεναρίου, το οποίο έχει κεντρικό θέμα, τις σχέσεις των Ναζί με του εγχώριους συνεργάτες τους.

Το δεύτερο πόνημα υπό μορφή έμμετρου λόγου, παρουσιάζει μία διαδοχή από ιστορίες, όπως;

-Η αναχώρηση του πολεμιστή για το αλβανικό μέτωπο.
-Η επιστροφή του πολεμιστή.
-Η είσοδος του γερμανικού στρατού κατοχής.
-Η ζωή κατά τη διάρκεια της Κατοχής .

Όμως το αποκορύφωμα του έργου αποτελούν τα γεγονότα της 8ης και 9ης Οκτωβρίου 1944 και το κάψιμο του Κορωπίου.

Δευτέρα, 30 Ιουλίου 2018

Κορωπί 9 Οκτωβρίου 1944. Μαρτυρίες..

Γράφει ο Θανάσης Πουλάκης


Πίνακας του Γιάννη Πρόφη, με Τίτλο: « Το κάψιμο του Κορωπιού της 9 – 10 – 1944 από τους Γερμανούς» (λάδι, 122Χ142 εκ., 1997). Ο πίνακας ανήκει στην οικογένεια Βασίλη Ευστρ. Παπαμιχάλη

Το να αναζητούμε "γερμανοντυμένους" Έλληνες ως δράστες για την καταστροφή του Κορωπίου τον Οκτώβριο του 1944, λίγο πριν αποχωρήσουν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής από την Αττική, είναι χάσιμο χρόνου και σπατάλη φαιάς ουσίας, την στιγμή που εντοπίσθηκαν οι σχετικές δικογραφίες για τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου, μία από το Εθνικό Ελληνικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου και μία από τις γερμανικές δικαστικές αρχές. Οι Γερμανοί σκότωσαν και έκαψαν το χωριό!

Δεν θεωρούμε ως "αξίωμα", ότι αφού επικράτησαν οι "δεξιοί" και έχασαν οι "αριστεροί" στον εμφύλιο, η ιστορία γράφτηκε από τον νικητή όπως αυτός την ήθελε! Ούτε πιστεύουμε ότι τώρα που δεν υπάρχει το "κράτος της δεξιάς", μόνο οι "αριστεροί" μεταδίδουν το φως της αλήθειας! Η ιστορική αλήθεια είναι μία και μοναδική ανεπηρέαστη από πολιτικές αντιπαραθέσεις και αυτήν πρέπει να αναζητούμε.

Κανείς ως τώρα από τους προηγούμενους ιστορικούς ερευνητές όποιας πολιτικής πεποίθησης, που ασχολήθηκαν με το θέμα, δεν εντόπισε (ή δεν έφερε στην επιφάνεια) την ύπαρξη των δικογραφιών! Και όμως αν είχαν στρέψει την έρευνά τους πριν από πολλά χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση, πιθανόν να είχαν αναγνωρισθεί και ίσως τιμωρηθεί, οι εγκληματίες πολέμου. Δυστυχώς δεν συνέβη και ερχόμαστε μετά από 73 χρόνια να αποδείξουμε ξανά το αυτονόητο. Δηλαδή ότι δεν έχουν όλοι εδώ στο Κορωπί παράκρουση και δεν έχουν υποστεί "πλύση εγκεφάλου" για να μεταδίδουν ψεύτικες ιστορίες!

Αλλά δεν είναι μόνο οι δικογραφίες που επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Είναι και οι μαρτυρίες κατοίκων, παιδιών ή εφήβων τότε, (κάποιοι ζουν ακόμη), που βίωσαν τόσο έντονα τις δραματικές στιγμές της καταστροφής και των εκτελέσεων, ώστε ακόμη να θυμούνται με λεπτομέρειες τα γεγονότα. Στην ημερίδα του Δήμου Κορωπίου τον Οκτώβριο του 2017, αρκετοί βρίσκονταν τιμητικά στα μπροστινά καθίσματα του δημοτικού αμφιθεάτρου και άκουγαν συγκινημένοι την αφήγηση των ομιλητών.

Η Ομάδα μας χωρίς προκαταλήψεις και πολιτικές διακρίσεις, έκανε καταγραφή μαρτυριών αποτυπώνοντας «ό,τι έγινε», χωρίς περιορισμούς για το «τι πρέπει να γράφεται». Η επιλογή των προσώπων για λήψη μαρτυρίας, έγινε με μόνο κριτήριο, ότι τα άτομα αυτά το 1944 ήταν σε τέτοια ηλικία, ώστε να είχαν βιώσει τα γεγονότα της τραγωδίας του Κορωπίου (να ήταν αυτήκοοι ή αυτόπτες μάρτυρες) και οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις τους να έχουν κάποια αξιοπιστία. Παράλληλα, η σημερινή ψυχική και διανοητική τους κατάσταση να τους επιτρέπει να θυμηθούν γεγονότα, που έλαβαν χώρα πριν από 73 έτη. Τους ζητήθηκε μέσω ενός κοινού ερωτηματολογίου να εκθέσουν την μαρτυρία τους, έτσι ώστε τελικά να προκύψει ένα, κατά το δυνατόν, ομογενοποιημένο πεδίο. 

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Σε γενικές γραμμές οι αφηγήσεις των μαρτύρων συμπίπτουν. Και αυτό είναι ένα στοιχείο, που επιβεβαιώνει το γεγονός της αξιοπιστίας των μαρτυριών, εάν λάβουμε υπόψη ότι έχουν περάσει τόσα χρόνια. Παράλληλα, τηρήθηκε η προβλεπόμενη εχεμύθεια από σεβασμό προς τους μάρτυρες και έτσι εκ των πραγμάτων, δεν γνώριζε ο κάθε μάρτυρας, τί είχε καταθέσει ο προηγούμενος. 

Οι μαρτυρίες ελήφθησαν το 2ο εξάμηνο του 2016 μέχρι το τέλος Μαΐου 2017, από είκοσι τέσσερα (24) άτομα, εκ των οποίων είκοσι (20) ήταν άνδρες (ένας απεβίωσε) και τέσσερις (4) γυναίκες (μία απεβίωσε) και το 1944, ανήκαν ηλικιακά στις παρακάτω κατηγορίες:

Άνδρες : 1 ενήλικας, 11 έφηβοι και 8 παιδιά. 
Γυναίκες : 1 ενήλικη, 2 έφηβες, 1 κορίτσι. 

Παρακάτω παραθέτουμε κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα μαρτυριών:

Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2018

Φωνές από την Βρετανία...

"Voices from Britain". (Φωνές από την Βρετανία)! Είναι ένα παλιό και ίσως σπάνιο βιβλίο, που εκδόθηκε το 1947, από  πρώην διευθυντή μεταδόσεων του BBC. Αποτελεί ένα εξαιρετικό ιστορικό ανθολόγιο εκφωνήσεων που μετέδιδε ο σταθμός κατά τη διάρκεια του 2ου παγκόσμιου πολέμου, προς όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης.




Πολλοί σημαντικοί άνδρες, πολιτικές προσωπικότητες και δημοσιογράφοι εκείνης της εποχής, μιλούσαν και ενημέρωναν τόσο τον ελεύθερο κόσμο όσο και κυρίως, τους σκλαβωμένους λαούς που στέναζαν κάτω από την μπότα των κατακτητών Ναζί. Το βιβλίο, είναι ένας πλούσιος ιστορικός θησαυρός!

Στην Ελλάδα όσοι είχαν  ραδιόφωνα, μπορούσαν μυστικά, γιατί υπήρχε αυστηρή απαγόρευση να ακούν το "Εδώ Λονδίνο, καλησπέρα σας", να μαθαίνουν τα νέα και να διατηρούν το ηθικό τους με την ελπίδα της απελευθέρωσης.

Ένας από αυτούς τους δημοσιογράφους, ήταν και ο μακαρίτης Κένεθ Μάθιους  (Kenneth Matthews ), (1908-1994) "αιρετικός" για την εποχή του δημοσιογράφος, με στενούς δεσμούς στην Ελλάδα, πριν από το ξέσπασμα του πολέμου. Κατά τη διάρκεια του πολέμου δούλεψε σαν πολεμικός ανταποκριτής. Όταν άρχισε (δυστυχώς) ο ελληνικός εμφύλιος, έμεινε με "δική του πρωτοβουλία" για κάποιο χρονικό διάστημα με τους αντάρτες στο βουνό, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για την συγγραφή ανάλογου βιβλίου.

Άτομο τολμηρό, ανεξάρτητο και ανυπότακτο σε κανόνες, ενεργούσε πάντα σαν ένας "μοναχικός λύκος", μεταφέροντας τα νέα  με ακρίβεια. Το BBC λοιπόν, σε εκπομπή της 2 Φεβρουαρίου του 1945, εκφώνησε ένα δικό του ρεπορτάζ.. Σ' αυτό, το ρεπορτάζ, αναφέρεται και στο ...Κορωπί!

Ο πόλεμος με τους Ναζί δεν είχε τελειώσει ακόμη, αλλά τελική τους ήττα πλησίαζε!  Οι Γερμανοί έφυγαν από την Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1944, αφήνοντας πίσω τους μιζέρια, φτώχεια και πείνα, ενώ  ο αδελφοκτόνος πόλεμος  μόλις άρχιζε!

Μεταφέρω παρακάτω μεταφρασμένο,  ένα μέρος από το ρεπορτάζ του:

Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2018

Οκτώβριος 1944 Σελίδες πολεμικού ημερολογίου...

Σε συνέχεια προηγούμενου άρθρου μας, σχετικά με την ύπαρξη γερμανικών δυνάμεων στην Αττική και τα Μεσόγεια και την κινητικότητα που υπήρχε τις τελευταίες ημέρες, προσθέτουμε μερικά ακόμη πληροφοριακά στοιχεία, προερχόμενα αυτή τη φορά από το πολεμικό ημερολόγιο Οκτωβρίου 1944, της Διεύθυνσης Επιχειρήσεων του Γενικού Επιτελείου του γερμανικού Πολεμικού Ναυτικού.

Το ημερολόγιο, μεταφράσθηκε στην αγγλική γλώσσα από την υπηρεσία ναυτικής ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και πριν από μερικά χρόνια, αφού χαρακτηρίσθηκε από πλευράς ασφαλείας ως "αδιαβάθμητο",  δόθηκε στην δημοσιότητα προς ελεύθερη ανάγνωση του ενδιαφερόμενου κοινού.

Πολεμικό Ημερολόγιο μηνός Οκτωβρίου 1944 της Διεύθυνσης Επιχειρήσεων του γερμανικού ΓΕΝ. Μετάφραση στην αγγλική από την Υπηρεσία ναυτικής Ιστορίας του Πολεμικού Ναυτικού ΗΠΑ.
(Πηγή:  Washington, D.C. : Office of Naval Intelligence, 1948-1955)
Αποτελεί πλούσια πηγή ιστορικών πληροφοριών για την αντίληψη που είχαν οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις τον Οκτώβριο του 1944 για όλα τα μέτωπα και τα θέατρα επιχειρήσεων, δίνοντας περισσότερη βαρύτητα στις ναυτικές επιχειρήσεις, λόγω αντικειμένου. Οι εκτιμήσεις των επιτελείων που οδηγούσαν στη λήψη αποφάσεων των διοικήσεων, καταγράφονται με σαφήνεια και επιτρέπουν στον ιστορικό μελετητή να συνθέτει και να αναπαράγει την εικόνα των γεγονότων εκείνης της δύσκολης εποχής, με μεγαλύτερη ευκρίνεια.

Θα περιορισθούμε στο πρώτο 10ήμερο του Οκτωβρίου του 1944 και θα εστιάσουμε περισσότερο εκεί που μας ενδιαφέρει, δηλαδή στην εικόνα της περιοχής της Αττικής και στις μετακινήσεις στρατευμάτων προς και από αυτήν. Για τους Γερμανούς βέβαια, το Θέατρο Επιχειρήσεων του Αιγαίου  είχε λάβει χαμηλότερη προτεραιότητα σε σχέση με τα υπόλοιπα,  (Ιταλία, Γαλλία, Αν. Ευρώπη) κάτι που φαίνεται καθαρά μέσα στο Πολεμικό Ημερολόγιο (σελ. 4).

Τετάρτη, 30 Μαΐου 2018

Κορωπί, 1944. Γεγονότα πριν από την απελευθέρωση

Αντιμετωπίζοντας με μεγάλη σοβαρότητα τα όσα υποστηρίζει ο τοπικός "ιστορικός ερευνητής"  κ. Θωμάς Πρόφης, περί εμπλοκής "γερμανοντυμένων Ελλήνων" στην καταστροφή της πόλης μας, ακολουθήσαμε αυτό το "μονοπάτι" της έρευνας από την αρχή, (μηδενική βάση) για την αναζήτηση στοιχείων σε επίσημα ιστορικά αρχεία, σε συνδυασμό με τις πηγές που μας παραπέμπει στο βιβλίο του[1].

Εκείνη την χρονική περίοδο, λίγο πριν αποχωρήσουν τα γερμανικά στρατεύματα από τη χώρα μας, συνέβαιναν δυστυχώς άσχημα γεγονότα, που προμήνυαν τον ερχομό ενός μεγάλου αδελφοκτόνου πολέμου. Αποφύγαμε τη "δίνη" της εμφυλιοπολεμικής αντιπαράθεσης για το ποιός φταίει και επικεντρωθήκαμε αυστηρά στην αναζήτηση τυχόν Ελλήνων δραστών, εγκληματιών που ήλθαν στο Κορωπί και έπραξαν εμπρησμούς και φόνους. 

Χωρίς να λάβουμε υπ' όψη μας ούτε τις δικογραφίες, ούτε τις μαρτυρίες που υπάρχουν και αποδεικνύουν το γερμανικό έγκλημα πολέμου, ερευνήσαμε σε βάθος και χωρίς προκατάληψη, την άποψη  ότι  Έλληνες "...Χ, μεταλλαγμένοι σε χίτες ταγματασφαλίτες, διάφοροι εθνικιστές του 1ου Συντάγματος του Σπηλιωτόπουλου και άνδρες της ειδικής ασφάλειας που συνήθως ήταν γερμανοντυμένοι....έκαψαν και σκότωσαν στο Κορωπί" (σελ. 109 του βιβλίου Θ. Πρόφη). Σ' αυτή την περίπτωση εξετάσαμε:
  • Την δράση του υποστρατήγου Παναγιώτη Σπηλιωτόπουλου ως διοικητού της Στρατιωτικής Διοίκησης Αττικής (ΣΔΑ) και των μη εαμικών αντιστασιακών οργανώσεων  τον Οκτώβριο του 1944.
  • Τον ρόλο της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας Πόλεων.
  • Την εμπλοκή των Ταγμάτων Ασφαλείας, (ΤΑΣΦ) που συγκροτήθηκαν από την δοσίλογη κατοχική κυβέρνηση εκείνης της εποχής.
Επικεντρωθήκαμε στο εγγύτερο γεγονός  το οποίο συνέπεσε χρονικά με την καταστροφή του Κορωπίου και συσχετίσθηκε (σύμφωνα με την παραπάνω άποψη)  με αυτή:  Την μυστική παραλαβή οπλισμού από τις ανατολικές ακτές Αττικής, τον Οκτώβριο του 1944, από την Στρατιωτική Διοίκηση Αττικής. 

Τι διαπιστώθηκε!

Θα δώσουμε μια συνοπτική εικόνα της πολιτικοστρατιωτικής κατάστασης που επικρατούσε στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 1944, για να μπορέσει ο αναγνώστης να έχει πλήρη αντίληψη των γεγονότων.

Σάββατο, 19 Μαΐου 2018

Η Βέρμαχτ στα Μεσόγεια τον Οκτώβριο του 1944

Υπήρχαν Γερμανοί ή όχι τις πρώτες ημέρες Οκτωβρίου του 1944 στα Μεσόγεια και ειδικότερα γύρω από το Κορωπί; Ποιοί έκαψαν το Κορωπί; Βασικό ερώτημα που θέλει απάντηση, για την εξακρίβωση της ταυτότητας των δραστών-εγκληματιών πολέμου. Ήδη στο προηγούμενο άρθρο παρουσίασθηκαν σημαντικά πληροφοριακά στοιχεία, που βγήκαν μέσα από την σχετική δικογραφία. 

Η έρευνα της Ομάδας μας δεν έγινε απλά σε υπάρχουσα βιβλιογραφία εγκρίτων ιστορικών, αλλά απ' ευθείας σε πηγές από τις οποίες οι παραπάνω άντλησαν τις πληροφορίες τους για να συγγράψουν τις δικές τους απόψεις και τα  συμπεράσματά τους. Η έρευνα στράφηκε προς όλες τις κατευθύνσεις, διότι ο σκοπός ήταν να βρεθούν οι δολοφόνοι, από οποιαδήποτε πλευρά ή εθνικότητα κι' αν ήταν. Σ' αυτό το άρθρο, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας για την παρουσία γερμανικών δυνάμεων στην περιοχή των Μεσογείων, την περίοδο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 1944.

Οι κύριες πηγές υπήρξαν τα αρχεία της Διευθύνσεως Ιστορίας Στρατού και της Ακαδημίας Αθηνών, αλλά και τα στρατιωτικά βρετανικά και γερμανικά αρχεία. Ο συνδυασμός αυτών με διασταυρώσεις από υπάρχουσα έντυπη και ηλεκτρονική βιβλιογραφία κυρίως απομνημονευμάτων ή μαρτυριών ανθρώπων που βίωσαν τις καταστάσεις αλλά και άλλων ιστορικών, οδήγησαν, κατά το μέτρον του δυνατού, στην προσέγγιση της στρατιωτικής κατάστασης της περιόδου Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 1944 στο λεκανοπέδιο Αττικής και κυρίως στα Μεσόγεια. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, κάνοντας μια σύντομη εισαγωγή.

Τρίτη, 15 Μαΐου 2018

Αναζητώντας τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου

Κατά την έρευνα των αρχείων του ΥΠΕΞ, αναζητώντας τους Γερμανούς εγκληματίες πολέμου, βρήκαμε τον φάκελο 1956/ΚΥ/Φ.33/3, που περιείχε την Έκθεση με όλα τα κατηγορητήρια του αείμνηστου εισαγγελέα Ανδρέα Τούση, ο οποίος είχε ορισθεί ως Διευθυντής του Ελληνικού Εθνικού Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου που διαπράχθηκαν κατά την διάρκεια της κατοχής.

Ως έντιμος  νομικός και αδέκαστος δικαστικός, όπως μάθαμε και από μαρτυρίες ανθρώπων που τον έζησαν, ο ίδιος προσωπικά διασταύρωνε την γνησιότητα και την ορθότητα καταγγελιών και καταθέσεων πριν εγκρίνει την έκδοση κατηγορητηρίων για όλα τα "ανθρωπόμορφα τέρατα", τα ναζιστικά και φασιστικά καθάρματα, που δολοφονούσαν ευχαρίστως τον κόσμο στη διάρκεια της τριπλής κατοχής της πατρίδας μας

Ήταν αυτός ο οποίος ανέλαβε προσωπικά να έλθει σε επαφή με την γερμανική δικαιοσύνη της ΟΔΓ για να επιδώσει τις 167 δικογραφίες των εγκλημάτων πολέμου, οι οποίες, κατόπιν διακρατικής συμφωνίας, θα έπρεπε να εκδικασθούν από τους Γερμανούς. Τι έγινε τελικά; Μπήκαν στο αρχείο, της γερμανικής δικαιοσύνης στο σύνολό τους οι δικογραφίες, μετά από την προφανώς τυπική εξέταση, όπως είχε ήδη προβλέψει ο Τούσης και το είχε αναφέρει εγγράφως στο ελληνικό ΥΠΕΞ τότε, αφού η Ελλάδα είχε κάνει παραχωρήσεις σε ό,τι αφορά τις διώξεις εγκλημάτων πολέμου. (Ν.1058/1952, ΦΕΚ Α' 95/1952, Περί αναστολής διώξεων υπηκόων ξένων κρατών, άρθρο 22 και 23)

Απόσπασμα από την Γενική  Έκθεση του Αντιεισαγγελέα Α. Τούση, η οποία υποβλήθηκε προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης, στην οποία αναφέρει την παράδοση 167 φακέλλων δικογραφιών το 1956 προς τις γερμανικές δικαστικές αρχές, για την δίωξη 641 Γερμανών υπηκόων, λόγω διαπράξεως εγκλημάτων πολέμου στην Ελλάδα.  Στην σελίδα 50, αναφέρεται το κατηγορητήριο των Γερμανών που έκαψαν το Κορωπί, για τους οποίους ζητήθηκε η δίωξις παρά των γερμανικών δικαστικών αρχών(Φωτογραφία αρχείου ΟΙΕ)
Μέσα σ' αυτόν τον φάκελο αρχείου, βρίσκεται η "Γενική Έκθεσις Περί παραδόσεως φακέλλων αφορώντων Γερμανούς εγκληματίας πολέμου" με ημερομηνία 27/3/1956 και το συνοπτικό κατηγορητήριο εγκλημάτων πολέμου για την υπ' αριθμ 302/1945 υπόθεση του Κορωπίου!

Σάββατο, 12 Μαΐου 2018

Ποιοί έκαψαν το Κορωπί;


9 Οκτωβρίου 1944. Τα ξημερώματα το Κορωπί καίγεται και 45 αθώοι άμαχοι, εκτελούνται από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής!

Ο λόγος; Αντίποινα γιατί μια ομάδα ανταρτών του ΕΛΑΣ κτύπησε την προηγούμενη ημέρα, λίγο έξω από το χωριό, ένα αυτοκίνητο με Γερμανούς που αποχωρούσαν και πιθανόν να σκότωσε έναν..

Τα τελευταία 10 χρόνια όμως, αναπτύχθηκε μια άλλη άποψη που παρουσίασε την εγκληματική πράξη, σαν αποτέλεσμα κατοχικής εμφυλιοπολεμικής διένεξης με την συμμετοχή «γερμανοντυμένων Ελλήνων». Η άποψη αυτή, του τοπικού "ιστορικού ερευνητή" κ. Θωμά Πρόφη, που την αναφέρει στο σχετικό βιβλίο του, υποστηρίζει: 

« Οι ενισχύσεις που ήλθαν στο Κορωπί και κτύπησαν τους ελασίτες, ήταν από το στρατόπεδο των ταγμάτων ασφαλείας κοντά στην Παιανία...» 

Ήταν «Χ, μεταλλαγμένοι σε χίτες ταγματασφαλίτες, διάφοροι εθνικιστές του 1ου Συντάγματος του Σπηλιωτόπουλου και άνδρες της ειδικής ασφάλειας...»

Ήταν «διατεταγμένη, από τον στρατιωτικό διοικητή Π. Σπηλιωτόπουλο, επιχείρηση εκκαθάρισης του χωριού από εαμικούς και ελασίτες... ....επιβολή της τάξης και αμείλικτη τιμωρία «αναρχικής εκδήλωσης» που στην προκειμένη περίπτωση ήταν μια ειρηνική παρέλαση ελασιτών και μόνο...» 

«....οι Γερμανοί δεν συμμετέχουν στα γεγονότα του Κορωπίου, πλην ενδεχομένως μιας ομάδας που βρισκόταν σε επαφή με τα αποσπάσματα Ζάγκλη και έδρασε περιστασιακά...»

Δηλαδή, την καταστροφή την έπραξαν, είτε τμήματα της δοσίλογης κατοχικής κυβέρνησης ή/και ελληνικών «εθνικιστικών οργανώσεων», υπό την καθοδήγηση του στρατηγού Σπηλιωτόπουλου, τότε διοικητού της Στρατιωτικής Διοίκησης Αττικής, που είχαν σαν σκοπό να κτυπήσουν τους συγκεντρωμένους ελασίτες στο Κορωπί γιατί τους «ενοχλούσαν» στην μυστική παραλαβή οπλισμού από τις ανατολικές ακτές της Αττικής και όχι Γερμανοί οι οποίοι (κατά την ίδια άποψη) δεν υπήρχαν ή ήταν ελάχιστοι στην περιοχή.

Έτσι άρχισε να δημιουργείται αμφιβολία για την ταυτότητα των δραστών της εγκληματικής πράξης με τάση διαστρέβλωσης των πραγματικών γεγονότων, αλλά πολύ περισσότερο με τον κίνδυνο αποχαρακτηρισμού της καταστροφής της πόλης σαν έγκλημα πολέμου των στρατευμάτων κατοχής, αποδιδόμενη στις εμφύλιες συγκρούσεις, αφού είναι γνωστό ότι ο στρατηγός Σπηλιωτόπουλος είχε ορισθεί απο την ελληνική κυβέρνηση Παπανδρέου, σαν στρατιωτικός διοικητής Αττικής επίσημα, από τον Σεπτέμβριο του 1944 και όποια τμήματα χρησιμοποίησε, ήταν εντεταγμένα στον συγκροτούμενο με διαταγή του ΓΕΣ Μέσης Ανατολής, Εθνικό Στρατό.

Κατά τη διάρκεια της ημερίδας που διοργάνωσε ο Δήμος Κορωπίου στις 8 Οκτωβρίου 2017, παρουσιάστηκαν από ομάδα τοπικών ιστορικών ερευνητών, στοιχεία, που απόδειξαν σαν αβάσιμες τις παραπάνω απόψεις.